ÜRGÜP ÜN TASKINPASA (DAMSA) KÖYÜNDE KARAMANLI DEVRİ ESERLERİ

20 Şubat 2010, 11:35 murat uzun

Beylikler Döneminin en güçlü siyasî tesekküllerinden biri olan
Karamanlılar ilim, kültür ve imar faaliyetleri oldukça ileri seviyede idi.
Hükümdarlar basta olmak üzere; bazı emîrler, ileri gelen devlet adamları,
ayrıca ilmî hüviyeti olan bir takım sahıslar bu faaliyetleri bizzat tesvik
etmisler ve desteklemislerdir. Bu cümleden olarak Karamanlı emîrlerinden
olan Taskın Pasa da, Ürgüp’ün Taskınpasa (Damsa) Köyü’nde XIV. yüzyıl
ortalarında bir medrese, bir cami ve bir de türbe yaptırmıs ve bu eserlere bazı
vakıf gelirleri tahsis etmistir. Karamanlı sanatının kendine has özelliklerini
bünyesinde toplayan söz konusu yapıların tamamı günümüze kadar
gelebilmistir. Yakın zamanda yapılan bir restorasyondan sonra bugünkü
seklini alan medrese hâlen kütüphane, cami ise yine ibadet amaçlı olarak
kullanılmaktadır.

Karamanlı Beyligi, Selçuklu Devleti’nin yıkılısını müteakip ortaya
çıkan tavâif-i mülûk döneminin en güçlü beyliklerinden biridir. Baslangıçtan
beri Selçuklu siyasî mirasına sahip çıkma düsüncesinde olan
Karamanlılar’ın, aynı zamanda bu devletin kültürel mirasını da yasatma
gayreti içinde oldukları görülmektedir1. Bu durum, Beylikler Dönemi
teamüllerinin de kuvvetlice hissedildigi Karamanlılar’da, basta hükümdarlar
olmak üzere, ileri gelen bazı emîrler, nüfuz ve itibar sahibi sahıslar ile bir
kısım hayır severler tarafından, ülke genelinde sayısız eserler vücuda
getirilmesine ve bunlara zengin vakıflar tahsis edilmesine zemin
hazırlamıstır.
Mimarî tarzı ve sanat anlayısı bakımından büyük ölçüde
Selçuklular’ın örnek alındıgı Karamanlı devri eserlerinde, beylige has bazı
özelliklerin de bulundugu dikkat çekmektedir2. Cami mimarîsinde bir yenilik
getirmeyen3 Karamanlılar, Danismendliler’den Selçuklular’a intikal eden
“ulu cami” gelenegini devam ettirmislerdir4. Medreselerde de Selçuklu
mimarî tarzı kendini hissettirmekle birlikte, Karamanlı mimarîsine has bir
takım özelliklere de rastlanmaktadır5. Asagıda bu iki yapı grubuna birer
örnek teskil eden Ürgüp’ün Taskınpasa (Damsa) Köyü’ndeki Taskın Pasa
Medresesi ile, aynı adı tasıyan cami, bâni Taskın Pasa hakkındaki kısa bir
bilgiden sonra tanıtılmaya çalısılacaktır.
İsmail ÇİFTÇİOGLU

Bu haber 1012 defa okunmuştur.